Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan puandır, zira dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının eşit ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ve notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama gücünü düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra kalını seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı çok zengin gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de kuru tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler açısından önce koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez yani her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro ismi ile not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de aroma bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.
Ne guzel.